Edward Joel Kowalczyk (spreek uit: koo-wall-chick) werd op 16 juli 1971 geboren in het stadje York, Pennsylvania. Moeder Mary (een juridisch secretaresse) en vader Ed hebben nog een zoon: Adam. Ed groeide op in York, waar hij al vanaf zijn vijfde jaar meezong met de radio en zijn moeder, en bijna acht jaar later voor het eerst samen met de jongens speelde, met wie hij later de band LIVE zou gaan vormen. Net als broer Adam en bandgenoot Chad Taylor toonde Ed in zijn jeugd een tijdje interesse in het bespelen van de trompet in het schoolorkest en de mars band, maar uiteindelijk hebben ze alledrie de trompet aan de wilgen gehangen.
Ed's vader is docent maatschappijwetenschappen aan een plaatselijke school. Toen Eddie (zoals hij door zijn vader wordt genoemd) 7 jaar jong was namen zijn ouders de beslissing om te scheiden en de twee kinderen werden verder opgevoed door hun moeder. De afgelopen jaren heeft Edward diverse keren aangegeven dat de periode van de scheiding de moeilijkste in zijn leven tot zover was. "Ik weet zeker dat de scheiding me snel volwassen heeft gemaakt. Gelukkig had ik een fantastische relatie met mijn moeder. Ze was een vrouw die er strikte regels op na hield, maar tegelijkertijd een ruimdenkende visie had - door al de dingen die ze geleerd had van Buddha tot aan John Lennon." Dat Ed in zijn teksten vaak gebruik maakt van christelijke beeldspraak wordt niet uitsluitend bepaald door het feit dat hij een christelijke achtergrond heeft. "Alle mensen die in VS opgroeien hebben een dergelijke achtergrond", aldus Ed. "Het was niet iets waar ik mee om de oren werd geslagen, ik was in staat om te ontdekken wat ik wilde." Dat hij toch vaak voor bijbelse referenties kiest komt omdat het van die sterke beelden zijn: "Ze zijn wereldwijd bekend, en je kan ze niet met al te veel dingen verwarren." In de afgelopen jaren is Ed weer teruggekeerd naar het Rooms-Katholieke geloof, iets dat doorklinkt in zijn solo-materiaal. M.n. de stad Rome heeft een onuitwisbare indruk op hem gemaakt, zelfs zo dat een nummer op zijn eerste solo cd over die stad gaat.
Ed's moeder was een groot bewonderaar van de zanger van The Beatles en gaf haar zoon daar het nodige van mee. Bij de uitgestelde millenniumshow begin 2000 verwoordde Ed het onder de inleidende tonen van het door Live gecoverde Imagine zo: "Voordat we verder gaan, moet ik even iemand bedanken. Mijn moeder zit hier ergens in het publiek en ik wil haar bedanken voor het feit dat ze me fan van John Lennon gemaakt heeft, lang, lang geleden." Gedurende het nummer vond moeder Mary haar weg naar het podium en daar zong ze de laatste regel van het nummer mee. Andere artiesten die een grote invloed hadden op kleine Ed waren R.E.M. en U2, bands waar de band Live later regelmatig mee vergeleken zou worden. "Ik zal nooit de eerste dat ik een U2-concert zag vergeten. Dat was in 1987, het JFK Stadium in Philadelphia. Het was alsof ze ons meenamen naar de kerk. Er ging zoveel liefde vanuit en het werd veroorzaakt door hun muziek en passie." Ed kan zich herinneren dat hij toen wist dat hij ook zoiets dergelijks aan het doen was en wilde blijven doen: "Ik ben het levende bewijs van de impact die een rock 'n roll band op een persoon kan hebben."
Hoewel Edward als zanger/songwriter het meest in de spotlights staat, is er maar relatief weinig van zijn karakter bekend. Tijdens interviews praat hij altijd honderduit, maar op het moment dat je op het persoonlijke vlak terecht komt buigt hij de discussie heel slim terug naar muziek in het algemeen . Uit de weinige uitlatingen die hij in interviews over zichzelf en zijn jeugd heeft gedaan wordt duidelijk dat hij vroeger zeker geen haantje de voorste was. "Ik ben altijd een beetje een eenling geweest, een onafhankelijk persoon die er soms moeite mee heeft met de wereld te integreren", zo zegt Ed. "Spelen in een band was een soort ultieme therapie voor mij, omdat het me dwingt me in een plaats te begeven waar ik relaties met mensen aanga op een heel intens niveau. [...] Ik kan ook weken alleen zijn en niet al te veel contact met mensen hebben. Ik ben nu blij dat ik zo ben: het is veiliger."
Tijdens de periode met LIVE, die ongeveer 20 jaar geduurd heeft, werd de rol, die Ed werd toebedeeld, dan wel vrijwillig innam, steeds groter, zowel mbt publiciteit als het aanleveren van materiaal. Dat dat gevolgen zou hebben voor de band, werd steeds duidelijker. In 2008 besloot LIVE zich een lange vakantie te gunnen, wat uiteindelijk uitdraaide op een definitieve breuk.
Ed heeft lang nagedacht of hij nog wel verder wilde in de muziek en is eerst met accoustische sessies begonnen, om te kijken of het plezier in het spelen weer terug zou komen. Gelukkig bleek dit het geval en heeft hij al gauw een band om zich heen geformeerd, bestaande uit Chris Heerlein (basgitaar), James Gabbie (gitaar) en Ramy Antoun (drums). Met hen heeft hij zijn eerste solo album Alive opgenomen, die in juni 2010 wereldwijd uit is gekomen. Naast hen heeft hij tijdens de concerten ook ondersteuning van zijn broer Adam op gitaar. Ed is getrouwd met Erin en ze hebben drie dochters, Ana Sophia, Natasha en Cecillia. Ze wonen in Ojai Californie.